Yêu quí hay yêu quý: Viết như nào đúng chính tả Tiếng Việt?

Trong tiếng Việt, nhiều từ ngữ tưởng chừng quen thuộc nhưng lại dễ gây nhầm lẫn khi viết, đặc biệt là những cặp từ chỉ khác nhau một dấu thanh. Yêu quí hay yêu quý là một ví dụ điển hình khiến không ít người băn khoăn khi sử dụng trong văn viết, bài thi hay các nội dung trên mạng xã hội. Vậy cách viết nào mới đúng chính tả tiếng Việt theo chuẩn hiện hành, và vì sao lại có sự nhầm lẫn này.

Yêu quí hay yêu quý: Đâu là cách viết đúng?

Cả hai cách viết yêu quí và yêu quý đều được chấp nhận trong tiếng Việt và không bị xem là sai chính tả. Tuy nhiên, trong thực tế sử dụng hiện nay, yêu quý với y dài được ưu tiên hơn và xuất hiện phổ biến trong văn bản hành chính, giáo dục, báo chí cũng như sách giáo khoa.

Việc ưu tiên dùng yêu quý xuất phát từ hai lý do chính. Thứ nhất, nhiều tài liệu giảng dạy và sách giáo khoa hiện hành lựa chọn cách viết này để tạo sự thống nhất trong giáo dục. Thứ hai, về mặt thẩm mỹ chữ viết, chữ y dài giúp từ trông cân đối, rõ ràng và mang sắc thái trang trọng hơn, đặc biệt trong các văn bản mang tính chuẩn mực.

Phân tích theo các quy tắc ngôn ngữ

Quy định của Bộ Giáo dục và Đào tạo năm 1980

Theo quy định cải cách chính tả năm 1980, Bộ Giáo dục và Đào tạo từng khuyến nghị ưu tiên dùng i ngắn cho các âm tiết có âm đệm, ví dụ như qui, thúi, huy. Theo tinh thần này, cách viết yêu quí từng được xem là phù hợp với quy tắc chính tả thời điểm đó.

Tuy nhiên, quy định này trên thực tế không được áp dụng một cách triệt để và lâu dài trong đời sống ngôn ngữ. Nhiều từ ngữ vẫn được người dùng duy trì cách viết khác với hướng dẫn ban đầu.

Quy định mới nhất và Từ điển Tiếng Việt

Trong các phiên bản Từ điển Tiếng Việt do Hoàng Phê chủ biên và các tài liệu ngôn ngữ học hiện đại, cả hai cách viết quí và quý đều được ghi nhận. Dù vậy, xu hướng sử dụng hiện nay nghiêng về việc giữ y dài sau âm qu để bảo toàn đặc trưng của từ gốc Hán Việt.

Cách viết yêu quý vì thế dần trở thành lựa chọn quen thuộc, thống nhất và dễ nhận diện hơn trong giao tiếp viết.

Mẹo ghi nhớ đơn giản

Một mẹo dễ nhớ là khi từ đứng sau qu, đa số trường hợp đều dùng y dài. Ví dụ như quý khách, quý trọng, quý giá, yêu quý. Cách ghi nhớ này phù hợp với thói quen sử dụng tiếng Việt hiện đại và giúp hạn chế nhầm lẫn khi viết.

Tại sao lại có sự nhầm lẫn này?

Sự nhầm lẫn giữa yêu quí và yêu quý chủ yếu đến từ quá trình thay đổi trong cải cách giáo dục qua nhiều thời kỳ. Những người thuộc thế hệ 7x, 8x thường được dạy theo quy tắc dùng i ngắn, trong khi các thế hệ sau lại quen với cách viết y dài trong sách giáo khoa và tài liệu học tập.

Bên cạnh đó, sự chưa thống nhất hoàn toàn giữa các bộ từ điển lớn cũng góp phần khiến người viết bối rối. Khi cả hai cách viết cùng tồn tại và đều được chấp nhận, người dùng tiếng Việt dễ phân vân không biết nên chọn cách nào cho đúng và chuẩn hơn.

Cách sử dụng đúng trong các trường hợp cụ thể

Yêu quý

Yêu quý nên được dùng trong văn chương, thư từ, lời nói mang tính biểu cảm và thể hiện tình cảm. Ví dụ như câu Em rất yêu quý ông bà. Cách viết này tạo cảm giác trang trọng, mềm mại và phù hợp với văn phong hiện đại.

Quý

Quý thường được dùng trong các danh xưng và cách xưng hô mang tính lịch sự như Quý vị, Quý khách, Quý công ty. Đây là cách viết phổ biến và gần như được thống nhất hoàn toàn trong văn bản hành chính.

Quí

Quí vẫn xuất hiện trong một số văn bản cũ hoặc do sở thích cá nhân của người viết. Cách viết này không bị coi là lỗi chính tả nghiêm trọng, nhưng trong bối cảnh hiện nay, không được khuyến khích sử dụng trong các văn bản mang tính chuyên nghiệp.

Kết luận

Cả yêu quí và yêu quý đều đúng về mặt chính tả, nhưng yêu quý là cách viết được ưu tiên và sử dụng rộng rãi hơn trong tiếng Việt hiện đại. Khi viết, bạn nên chọn một cách viết duy nhất và dùng xuyên suốt toàn bộ văn bản để đảm bảo tính nhất quán.

Để thể hiện sự chuyên nghiệp, phù hợp với xu hướng ngôn ngữ và các văn bản chuẩn hiện nay, lựa chọn an toàn và hợp lý nhất vẫn là sử dụng cách viết yêu quý.